Als elke minuut telt

Eerst maar even over die naam. “Ik grap wel eens dat de kazerne naar mij is genoemd”, lacht Nico. “Maar dat is natuurlijk onzin. De namen van de kazernes komen uit het telefoonalfabet. Deze kazerne kreeg de letter N van Nico omdat hij vroeger op de Nieuwmarkt stond.” Nico houdt er kantoor als Coördinator Bereikbaarheid en Bluswater. Hiervoor zat hij 30 jaar in de uitrukdienst. Hij is begonnen als vrijwilliger in Uithoorn, in 1999 werd hij daar brandpreventiespecialist en vanaf 2006 was hij kazernemanager. In 2024 maakte hij de overstap naar zijn huidige functie.

Veiligheid voorop

De ervaring die Nico meebrengt is geen overbodige luxe, het gaat hier immers om de veiligheid van de stad. Hij doet het werk met 3 collega’s die Amsterdam op hun duimpje kennen. Samen zorgen ze ervoor dat de bluswagens, de ladderwagens en de duikwagens op tijd bij hun plek van bestemming kunnen komen. “De bereikbaarheid van de huizen is cruciaal voor de veiligheid”, vertelt hij. “Zeker in de drukke binnenstad met zijn grachten en nauwe straatjes is dat een hele uitdaging. Vrachtwagens die aan het laden en lossen zijn, koeriers die met hun busjes op straat stoppen om hun pakketjes af te leveren, auto’s die verderop aan het inparkeren zijn: er hoeft niet veel te gebeuren of de boel komt vast te staan. En daar moeten wij dan doorheen zien te komen om op tijd bij een incident te zijn.”

Om het allemaal nog wat moeilijker te maken zijn juist in die drukke binnenstad de aanrijtijden ook nog een stuk korter dan in andere stadsdelen. “In sommige buurten hebben we 10 minuten om ter plekke te komen, dan gaat het om moderne huizen van steen en beton. Maar in de binnenstad is het maximaal 6 minuten. Daar staan veel huizen en gebouwen met houten vloeren en balken, dat brandt veel sneller. En er zijn veel panden met open zolders, waardoor de brand ook makkelijk kan overslaan naar de buren.”

Alternatieve routes

Boven op de verkeersdrukte en korte aanrijtijden komen dan ook nog alle werkzaamheden in de stad, bijvoorbeeld aan de bruggen en kademuren. Bij het werk aan kademuren kunnen de nood- en hulpdiensten er vaak wel langs, dankzij nieuwe bouwmethoden waarbij de gemeente vanaf het water werkt en weinig ruimte op de kade inneemt. Maar bij de vervanging van bruggen kan niemand er meer langs, en moet de gemeente voor alternatieve routes zorgen.

Dat gebeurt in nauw overleg met de brandweer . “Als Coördinator Bereikbaarheid sta ik in contact met de stadsdelen, met Stadsregie en met het Programma Bruggen en Kademuren”, vertelt Nico. “De brandweer heeft daarin een adviserende rol, maar wel eentje die zwaar weegt. Samen met de gemeente zoeken we naar de beste oplossingen om de aanrijtijden te waarborgen.” Dat doet Nico niet alleen voor de brandweer, maar ook voor de ambulances en de politie. “In die overleggen met de gemeente ben ik spreekbuis voor alle nood- en hulpdiensten. De achterliggende gedachte is dat als de brandweer ergens door kan, de ziekenwagen en de politie dat ook kunnen.”

Palen en camera’s

In bepaalde gebieden is het door een stapeling van verkeersdrukte en werkzaamheden nodig om maatregelen te nemen, zodat verkeer dat er niet hóeft te komen, er ook niet kán komen. Dat doet de gemeente voornamelijk met paaltjes. Dat kunnen paaltjes zijn die je met een sleutel kan weghalen, of zogenaamde Vezips. Dat zijn verzinkbare palen. Als die zijn uitgerust met SOS kunnen de nood- en hulpdiensten ze met een druk op de knop laten zakken.

“Die palen zijn natuurlijk vervelend voor de bewoners en de bezoekers,” zegt Nico, “maar als je het niet doet, loopt het geheid vast. En dan kunnen wij met de brandweer en de andere nood- en hulpdiensten geen kant op. Aan de andere kant, er staan wel 1300 van die vaste paaltjes in de stad, en ze zijn niet altijd bekend bij ons. Dat maakt het soms wel lastig en frustrerend.”  De brandweer kan wel zelf de palen eruit halen met een sleutel. “Het is niet ideaal want het kost extra tijd, maar we zitten met 6 man in een wagen, dus kunnen er wel 2 snel uitspringen om de paal eruit te halen.”

Cameratoezicht zou een goed alternatief voor al die paaltjes zijn, volgens Nico. “Dat zou enorm helpen in de doorstroming van het verkeer. Iedereen die daar niet thuishoort en niet mag komen met zijn voertuig, die gaat op de bon. Dat laat je dan wel uit je hoofd na 1 of 2 keer.” De gemeente is daar ook mee bezig, weet hij, maar het blijkt moeilijk om dat voor elkaar te krijgen. Er is voor elke camera toestemming nodig vanuit het ministerie in Den Haag, en die zien het als een laatste redmiddel. Bovendien raakt al die surveillance met camera’s ook aan de privacy. “Voorlopig zullen we het dus nog met paaltjes moeten doen.”

Lichter op de Wallen 

Een van de drukste gebieden waar het verkeer snel vastloopt is het Wallengebied. Vanaf 2028 wil de gemeente in de Wallen- en Lastagebuurt daar vrachtwagens verbieden, met een ontheffing tot 7,5 ton. In bijzondere situaties blijven ontheffingen boven 7,5 ook mogelijk. In de tussentijd werken we samen met winkeliers, horeca en de logistieke sector aan alternatieve vormen van transport voor de bevoorrading en afvalinzameling. Denk daarbij aan vervoer over water en overslag naar lichte, elektrische voertuigen.

Wat daarvan het effect is op de doorstroming van het verkeer is sterk afhankelijk van de breedte van de rijweg langs de grachten, stelt Nico. “Als een vrachtwagen aan het laden en lossen is, kunnen wij er natuurlijk met geen mogelijkheid langs”, legt hij uit. “Met lichtere elektrische voertuigen die een stuk smaller zijn zou die ruimte er wel komen. Tenminste, op bredere kades. Op smallere kades van 3 of 3,5 meter zou je nog steeds andere maatregelen moeten nemen, zoals bijvoorbeeld het opofferen van parkeervakken voor laad- en losplekken. En als je naar de huidige situatie kijkt, dan zie je dat pakketbezorgers ook nog regelmatig midden op de weg stoppen. Die zorgen ook voor vertraging. Daar zou je dan ook nog een oplossing voor willen bedenken.”

Zelf kijkt de brandweer ook naar de toekomst, en of ze op de grachten kleinere en lichtere brandweervoertuigen zouden kunnen inzetten. “We denken hierover na, maar er zijn nog heel wat hobbels te nemen. Je zou met kleinere teams moeten werken, en tegelijk wel de veiligheid van je mensen moeten kunnen waarborgen. Wellicht dat het in de verre toekomst werkelijkheid wordt, maar ik denk dat ik het in ieder geval in mijn eigen werkzame tijd niet ga meemaken.”