Steengoed

Ook uitvoerder Cemil weet hoe je straten moet leggen, hij begon als 18-jarige als stratenmaker. Hij kan precies uitleggen hoe het hier moet worden: een stoep met parkeerplekken langs de huizen, parkeerplaatsen tussen de bomen aan de waterkant, rijweg er tussenin. “Het begint met een dikke laag straatzand, zo’n 5 tot 10 centimeter”, vertelt hij. “Dat is het bed waar de stenen in komen te liggen.” 

Dat bedje is al gespreid als de stratenmakers aan de slag gaan. De ondergrond is keurig strakgetrokken door een kraan en daarna aangestampt door een zogenaamde ‘wakkerstamper’. “Maar wij maken die baan nog strakker en rechter met een rijlat”, legt Cemil uit. “Dan kunnen de stenen erin. Met een trilplaat leggen we ze nog wat vaster, en daarna vegen we er breekzand overheen. Dat is een ander soort zand, iets grover, dat als voeg werkt.” 

Optische illusie 

De kaarsrechte straat is eigenlijk een optische illusie. “De weg ligt een beetje bol,” zegt Cemil. “Zo loopt het regenwater weg naar de putten en blijven er geen plassen staan. Je ziet het niet, maar je merkt het meteen als we het verkeerd doen.” De dikke laag zand als ondergrond en dat subtiele hoogteverschil tussen de goot en het midden van de weg zorgen ervoor dat er geen kuilen of rijsporen in de weg ontstaan. En dat is de echte trots van een stratenmaker, vertelt Celim. “Mijn vader is ook stratenmaker. Ben ik met mijn ouders op vakantie, dan stoot m’n vader me aan als hij een weg vol gaten en kuilen ziet. Dat doen we in Nederland toch beter, zegt hij dan.” 
Ook de andere twee stratenmakers hebben die beroepsdeformatie. Mooi straatwerk, ze zien het gelijk. “Als ik over de Dam loop, vallen die kleine klinkers me altijd op”, zegt Emre. “Dat is een klus hoor, om het zo netjes te krijgen.” 

Straatmakker 

Denk je dat straten maken eenvoudig is, dan heb je het mis. Het duurt wel een jaar of twee voordat je weet hoe alles moet, vertelt Dennis tussen het werken door. Hij leerde het vak van collega’s met veel ervaring, en door zijn ogen en oren goed open te houden. Werken met de Straatmakker bijvoorbeeld, dat is niet eenvoudig. Van een afstandje ziet dat apparaat eruit als een grote grasmaaier, met een elektrische motor, 4 grote vacuümzuignappen en een handvat. De zuignappen tillen de tegels op, Dennis manoevreert de Straatmakker naar de juiste plek en laat ze dan weer zakken. Cemil: “Als we hiermee werken, duurt het wat langer dan op de ouderwetse manier, maar je spaart je rug. Deze tegels wegen 17 kilo per stuk, die moet je niet zelf op hun plek willen leggen.” Mag ook niet meer volgens de Arbo-regels, zegt Emre, collega van Dennis. “De inspectie zit er bovenop. Als we de apparatuur niet gebruiken, krijgt de aannemer daar opmerkingen over. Allemaal om ons te beschermen, want straten maken is een zwaar vak.” 

Passen en meten 

Het is passen en meten op deze bouwplaats. De Straatmakker past maar net tussen de pallets stenen door, soms moeten de stratenmakers opschuiven voor een vrachtwagen die voorbij moet. “De hekken staan soms ook in de weg”, zegt Cemil. “Om ergens stenen te kunnen leggen, moeten we ze een stuk opschuiven. Het kost allemaal tijd, maar zo blijven de huizen en bedrijven bereikbaar.” 

Hun werkplezier halen Dennis en Emre uit het resultaat: een mooie strakke straat. En ze kijken ook uit naar de lunch op vrijdag. Cemil: “Ik vraag aan iedereen waar hij trek in heeft, en dan ga ik naar de snackbar hier om de hoek. Kroketten. Of döner. Heerlijk! Dan kan het weekend echt beginnen.” 

De bewoners van de Da Costakade maken het werk ook de moeite waard. Ze zijn blij om de stratenmakers te zien, want dat betekent dat de werkzaamheden na een jaar bijna zijn afgerond. Cemil: “We zijn de kers op de taart. De buurt ziet de kade met de dag mooier worden. Vorige week kwam een van de buren naar buiten met koppen koffie en warme chocolademelk voor ons. Geweldig toch?”