Bruggen bouwen in het buitengebied

De plannen voor de aanpak van de bruggen zijn al in 2020 gestart. De bruggen in het gebied waren er echt slecht aan toe. “Er zijn toen verschillende scenario’s uitgedacht”, vertelt Ton. “Uiteindelijk is gekozen voor een complete vernieuwing van het houten dek en bovenbouw van de bruggen, maar zonder behoud van functie. Dat wil zeggen dat we er vaste bruggen van maken, en ze niet meer open kunnen voor vaarverkeer. Dat scheelt een hoop geld voor de bouw en het onderhoud. Natuurlijk moet je eerst kijken of je zo’n beslissing ook kunt rechtvaardigen. Uit onderzoek hebben we geconcludeerd dat hier in het gebied bijna alleen nog gevaren wordt met kleine sloepen, die gewoon onder de bruggen door kunnen varen. De tijden dat hier vrachtbootjes voeren liggen al ver achter ons, en de sloten zijn hier te smal voor grotere sloepen.”

Doordat de bruggen vast worden, is de bovenbouw op de bruggen eigenlijk niet meer nodig. Toch komt dat wel terug. “Dat is omdat het uiterlijk van de bruggetjes met die hameipoorten onderdeel is van het beschermd dorpsgezicht”, legt Ton uit. “Veel van die hameipoorten waren stukgereden door vrachtwagens. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij keerbewegingen. We hebben daarom in de voorbereiding ook simulaties gemaakt om te kijken waar we de poorten wat ruimer kunnen maken. Of, zoals bij brug 380 over de Gerrit Werfsloot, de bocht naar de brug toe wat flauwer maken.”

Verontwaardigde bewoners

Het eerste plan was om de 8 bruggen in 1 jaar achter elkaar in een treintje te vernieuwen, te beginnen met de Wezenbrug in Durgerdam. Maar daar kwam Ton direct al voor een onaangename verrassing te staan. “We hadden een paar weken voor start van het werk een bewonersbijeenkomst georganiseerd voor de aanpak van de brug”, vertelt hij. “In ons plan werd het parkeerterrein achter de brug een aantal weken afgesloten. Voor de bereikbaarheid van woningen, de voetbalvereniging en kerk hadden we een tijdelijke pontonbrug achter huizen langs bedacht. We hadden bewonersbrieven gestuurd, en ik verwachtte misschien een man of 5 die op de avond af zouden komen. Nou, ik werd opgewacht door zo’n 40 bewoners die verontwaardigd waren, hoe we het in ons hoofd halen om zo laat met zo’n plan te komen dat geen rekening hield met mensen met een handicap en met de privacy van de bewoners aan het ponton. Ik heb toen ter plekke direct gezegd dat we dit niet goed hadden aangepakt, en dat we het samen op moesten lossen.” De bewoners gingen in de meewerkstand, en een van hen bood aan om over zijn terrein een noodbruggetje aan te leggen. “Daar heb ik veel van geleerd, van dat voorval”, vervolgt Ton. “Bewoners in het landelijk gebied zijn echt sterk betrokken bij hun dorp. In de stad stuur je 2000 brieven en komen er 5 man opdagen, hier stuur je 200 brieven en komen er 50. Maar, ze denken ook graag mee met je plannen, willen met oplossingen komen. dus is het zaak om ze vroeg te betrekken.”

Ook voor de bruggen bij Ransdorp en Zunderdorp vielen de plannen niet allemaal in goede aarde. ”Wij richtten ons als projectteam voornamelijk op het terugbouwen van de bruggen. Maar de grootste uitdaging zit hier niet in de techniek, maar in de bereikbaarheid tijdens de werkzaamheden. Tijdens de bouw van de nieuwe brug is de weg daar toch al snel een aantal weken afgesloten. Voor boeren betekent dat dat ze al die tijd elke dag flink moeten omrijden, om de koeien te voeren, de melk te laten ophalen, te maaien, te hooien, noem maar op. Dan is die kritische houding niet meer dan logisch natuurlijk.”

Bereikbaarheid onder druk

De bereikbaarheid staat sowieso al onder druk in het gebied, en dat maakt de bereikbaarheidspuzzel er niet makkelijker op, volgens Ton. “Er wordt gebaggerd, er wordt gemaaid, er zijn verschillende bouwprojecten, Liander en Tennet zijn hier bezig, er wordt gewerkt aan de wegen en dan zijn wij er ook nog met al die bruggen. En dat komt nu allemaal samen.” Daarom zit het team van Ton om de paar weken samen bij Stadsregie met alle projecten in Landelijk Noord om de stand van zaken te bespreken, en om verder te werken aan de bereikbaarheidsplannen.

Want voor 3 van de 8 bruggen moet nog een definitieve oplossing bedacht worden. Dan gaat het over de Aandammerbrug en 2 bruggen in de Liergouw. “Dat is een belangrijke doorgaande weg naar Ransdorp”, vertelt Ton. “Er liggen daar 2 bruggen die we moeten vervangen. Vanwege het zware verkeer dat daar overheen gaat worden die bruggen uitgevoerd met betonnen brugdekken. Dat betekent al snel dat je per brug een half jaar bezig bent. Ons plan was om ze tegelijk aan te pakken, zodat we een half jaar korter de boel afsluiten. Maar dan moet je wel iets verzinnen om de huizen en boerderijen die daar tussenin liggen bereikbaar te houden. Dat kan bijvoorbeeld met een kleine omleiding langs de brug. Maar zo’n weg moet je in dit veengebied dan wel weer funderen, net als een dijk. En we moeten toestemming hebben van de eigenaren van de grond.”

Samen oplossingen zoeken

Voor Gert Vendrig zou die omleiding ook de beste oplossing zijn. Hij ligt met zijn melkveebedrijf precies tussen de 2 bruggen in. “Elke drie dagen wordt hier de melk opgehaald, en elke dag is er wel iets wat hier gebracht of gehaald wordt,” vertelt hij, “van loonwerkmachines tot producten voor onze melkrobot en alles wat daartussenin zit.” Daarnaast runt Gert hier ook nog een kinderdagverblijf. “Om een half jaar langer te moeten omrijden, daar zitten we natuurlijk ook niet op te wachten”, zegt hij. “En de ouders van de kinderen ook niet. Maar we moeten maar kijken of dat lukt, zo’n weg. In ieder geval zal er eerst nog toestemming moeten komen van de eigenaren.”

Hij hoorde voor het eerst over de plannen met de bruggen nadat hij op een dag zag hoe het bovenwerk van de Wipbrug werd afgehaald en daar de kettingzaag in ging. “Ik kon mijn ogen niet geloven”, zegt hij. “Die bovenbouw had wel schade opgelopen, maar het hout was nog klokgaaf.” Gert is toen naar de dorpenraad gegaan om contact te leggen met de gemeente. Even later was er een inloopbijeenkomst in Ransdorp, waar het projectteam van de gemeente de plannen met de bruggen voorlegde. “Daar ging het er in het begin wel even hard op, maar uiteindelijk moet je toch bij elkaar komen om oplossingen te zoeken. Inmiddels is het contact met het projectteam van de gemeente prima”, zegt hij. “Ze komen langs om te praten over de plannen. En onze zienswijze en oplossingen worden ook serieus genomen, dus dat is goed. En we zijn vanuit de dorpenraad betrokken bij een bereikbaarheidsplan voor het gebied dat door het stadsdeel is gemaakt. Daar zitten nog wel wat haken en ogen aan zoals de plek van een milieucamera, maar ik hoop dat we dat kunnen oplossen.”

Wat Gert betreft leggen ze voor het werk aan de bruggen een omleiding met rijplaten en bouwen ze de brug bij het dorp net wat groter en laten ze de weg daar helemaal recht doorlopen. “Die brug ligt nu vlak voor een bocht. Dan voorkom je ook dat grotere vrachtwagens of vrachtwagens met aanhangers de bovenbouw stuk rijden. Of dat dieselwagens hun tanks stukrijden tegen de brug, want dat is hier ook al 2 keer voorgekomen. En als die diesel in de sloten loopt, wil je niet weten hoeveel schade je hebt.”

Goede communicatie

Kortom, de aanpak van die 2 bruggen is nog best een puzzel voor de gemeente. Het werk staat gepland voor het najaar van 2027. “We zullen de betrokken bewoners in ieder geval zoveel mogelijk meenemen in de keuzes die gemaakt worden”, belooft hij. “De communicatie met de bewoners loopt inmiddels prima. We maken gebruik van de bouwapp en we staan in nauw contact met de centrale dorpenraad. Dat is een belangrijke gesprekspartner voor ons, zij spelen een coördinerende rol. Als wij de bewoners willen bereiken, dan loopt dat via die dorpenraad, dat werkt echt heel goed!”

De derde brug waar nog een beslissing over de aanpak moet komen, is de Aandammerbrug, tussen Holysloot en Zuiderwoude. Ton: “In de plannen willen we die brug net als de andere bruggen vast maken. Maar het blijkt dat de brug nog wel open gaat voor de boten van Staatsbosbeheer. Die moeten erdoor kunnen om in dit gebied de slootkanten te maaien. Staatsbosbeheer is bezig daar een oplossing voor te bedenken, en wij denken met ze mee.”